BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Dilara BERK, Senem KAYMAZ KOCA
‘TOPOLOJİK MEKAN’ KAVRAYIŞININ ÇOCUĞUN MEKAN ALGISINDAKİ YERİ
 
Çocuklarda mekan algısının, bireyin bilişsel gelişiminin tamamlanmadığı erken evrelerde başlıyor olması sebebiyle, keşfedilemeyen çok sayıda disiplinlerarası potansiyeli içinde barındıran ve artan bir ilgiyle anlaşılmayı bekleyen bir konu olduğu söylenebilir. Bu anlamda, İsviçreli psikologlar Jean Piaget ve Barbel Inhelder’in birlikte yazmış olduğu “The Child’s Conception of Space (Çocuğun Mekan Algısı)” adlı kitap, çocukların mekan algısında bilişsel süreçleri konu alan çalışmaların önde gelenlerinden biri olması sebebiyle önemlidir. Piaget ve Inhelder’a göre, çocukta mekan algısı, mantıksal bir gelişim izlemektedir ve ilk olarak ‘Topolojik’, daha sonra ‘Projektif’, en sonunda ise ‘Metrik’ bir kavrayışa bürünür. Başka bir ifadeyle, çocuğun ‘Topolojik Mekan’ anlayışı, 2 yaşında başlar ve 7 yaşına kadar gelişmeye devam eder. Çocuğun ilk mekan algısının oluşmaya başladığı dönem olarak bilinen 2 ile 7 yaş aralığı, Piaget’in bilişsel gelişim dönemleri sınıflandırması içerisinde ‘İşlem Öncesi Dönem’ olarak tanımlanmaktadır. ‘Topolojik Mekan’, perspektif kavramının kazanılmasıyla ‘Projektif Mekan’ kavrayışına, sonrasında ise oran, uzaklık ve büyüklük kavramlarının dahil oluşuyla ‘Metrik Mekan’a dönüşür. Bu bağlamda, ‘Projektif’ ve ‘Metrik Mekan’ın, ‘Topolojik Mekan’ anlayışının üzerine kurulu olduğu ve çocuğun mekan kavrayışının temelini oluşturduğu kabul edilebilir. Çocuğun mekan kavrayışındaki bu dönüşümü, Piaget ve Inhelder’in kabulleri üzerinden yeniden yoruma açmayı deneyen bu çalışma, sonuçlar bağlamında çocuk-mekan ikiliği üzerine keşfedilmemiş/arada kalmış yeni kavram kümelerine ulaşmayı hedefler.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, mekan, topolojik mekan, projektif mekan, metrik mekan, algı



 


Keywords: