BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Buket GİRESUN ERDOĞAN, Çiğdem POLATOĞLU
ÂTIL KALAN BİNALARIN UYARLANABİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: MUĞLA ESKİ VEREM SAVAŞ DİSPANSERİ ÖRNEĞİ
 
Dünya nüfusunun hızla artması, mevcut bina stokunun gün geçtikçe çoğalmasına, yapılı çevrenin genişlemesi de sınırlı ve doğal kaynakların aynı oranda azalmasına neden olmaktadır. Yeni bina üretimi için gerekli olan kaynakların yeterli olmaması durumunda insanlar yeni gereksinimlerini âtıl ve eskiyen binalardan karşılamaya yönelmektedir. Böylece artan bina gereksinimlerinin bir kısmı giderilebildiği gibi, zamanla eskiyen bina stoku yeniden faydalı hale gelmektedir. Ayrıca yıkıp yeniden yapma anlayışının neden olduğu sosyo-kültürel, ekonomik ve çevresel yıpranmaların önüne geçilmesi de önemlidir. Bu çalışma; çeşitli nedenlerden dolayı işlevini kaybeden ve terk edilen âtıl binaların optimum performansla yeniden kullanımlarını bütüncül bir yaklaşımla irdeleyerek, mevcut durumun uyarlanabilirlik potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yapılan literatür araştırmasında uyarlanabilirlik potansiyelini yönlendiren etmenler; konum, tasarım, teknoloji ve kullanışlılık olarak belirlenmiştir. Böylece binalar sadece fiziki bir nesne olarak değil farklı yönleriyle değerlendirilerek kapsayıcı bir bakış açısıyla ele alınabilecektir. Elde edilen bilgiler alan çalışması yapılarak test edilmiştir. Alan çalışması; Muğla ili Menteşe ilçesinde yer alan terk edilmiş eski bir dispanser binasında gerçekleştirilmiştir. Bina; belirlenen ölçütler üzerinden üçlü ölçekte “düşük”, “orta” ve “yüksek” olarak değerlendirilerek yeniden kullanılabilirliği tartışılmıştır. Elde edilen bulgular ile binanın güçlü ve zayıf yönleri ortaya konarak, yeniden kullanım için olası müdahale seçenekleri belirlenmiştir. Araştırma ve ortaya koyulan sonuçlar âtıl kalan binaların yeniden kullanım seçenekleri için yol gösterici olacaktır. (Bu çalışma 2. sırada yer alan yazarın danışmanlığında hazırlanan 1. sırada yer alan yazarın “Bina planlama sürecinde uyarlanabilir yeniden kullanım için karar modeli” başlıklı tez çalışmasından üretilmiştir.) (Çalışmanın bilimsel açıdan uygunluğu, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal ve Beşerî Bilimler Akademik Etik Kurulu tarafından 25 Mayıs 2022 tarihinde 2022.05 numaralı kararı ile onaylanmıştır.)

Anahtar Kelimeler: Âtıl binalar, Uyarlanabilir Yeniden Kullanım, Bina Stoku, Yeniden Kullanım, Dispanser Binaları.



 


Keywords: