BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Merve ORAKCI, Cenk HAMAMCIOĞLU
GÖRME BOZUKLUĞU YAŞAYAN BİREYLERİN KENTSEL MEKÂNDA ERİŞEBİLİRLİĞİ: EVRENSEL TASARIM VE YASAL ÇERÇEVE
 
Toplumun ortak kamusal kullanım alanı olan ‘kentsel mekân’; fiziksel açıdan tüm bireyler tarafından erişilebilir olan yerdir. İnsanların kentsel mekânda farklı kullanımlara rahatlıkla erişebilmesi, hareket edebilmesi, dolaşabilmesi ve mekânı engellerle karşılaşmadan kullanabilmesi hem temel bir vatandaşlık hakkı hem de ekonomik ve sosyal kalkınmanın gerekliliklerindendir. Bu gereklilikler kentsel mekânda hareket ederken insanın farklı hallerini kapsayan fiziksel ve diğer özelliklerinin yanısıra ihtiyaçlarının belirlenmesi ile sağlanabilir. Kapsayıcı bir bakış açışı olarak ‘evrensel tasarım’ kavramı bu noktada devreye girerek, bireysel çeşitliliğin kabul edildiği, ayrım yapılmadan farklı özellik ve süreçlerdeki bireylerin kullanımına uygun, çoğulculuğu destekleyen kentsel mekânların üretilmesinde yönlendirici ve yardımcı olabilir. Bu çalışmanın temel amacı; kentsel mekânın en temel kullanıcısı olan yayanın yani insanın farklı özelliklerini, ihtiyaçlarını örnekler vererek ortaya koymak ve evrensel tasarım yaklaşımını gözönünde bulundurarak Türkiye’de kentsel mekânı şekillendiren ilgili uluslararası sözleşmeler, yasa ve yönetmelik içeriklerinin irdelenmesidir. Çalışma sonucunda tespit edilen; hem uluslararası hem de ulusal mevzuatlarda, toplumun her kesiminin kent kullanımına özgürce ve kolayca katılımı ana hedef olarak belirtilmektedir. Ancak Türkiye’nin de taraf olduğu sözleşmeler ve ulusal yaptırımlar taahhüt edilenleri karşılamamakta, yüzeysel ve yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma kentsel mekânda yayanın farklı ihtiyaç ve davranış biçimlerini ortaya koyarak ona uygun ilişkiler kurulmasını sağlamayı ve mevcut yasal-yönetsel boyutun bu anlamda iyileştirilmesi için öneriler sunmaktadır. Çalışmanın bir diğer çıktısı ise yaya erişiminin yalnızca bina ölçeğinde değil, yerleşme/kent bütünü ölçeğinde de geliştirilmesi gerekliliğini vurgulamasıdır.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Mekân, Yaya, Erişilebilirlik, Evrensel Tasarım, Yasal Süreç



 


Keywords: