BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Didem KARAMAN, Zafer SAĞDIÇ
HAYAO MİYAZAKİ ANİMELERİNDE MİMARLIK
 
Animeler fantastik mimari kurgularıyla çözümlenmeye değer sanal mimarlık alanlarıdır. Özellikle Japon anime ustası Hayao Miyazaki'nin animelerinde kurduğu mimari dünyanın sınırları yoktur. Miyazaki hikaye anlatımında mimari temsilleri oldukça etkin bir biçimde kullanır. Yönetmen animelerinde modern ve kapitalist düzene geçişte yaşanan sancılı süreçleri, savaş temasını, yıkım ve kaosların ardından değişen ve yeniden üretilen kent yapısını işler. Savaşın mimari yapılar ve şehirler üzerindeki etkilerini ve savaş sonrası süreci aktarmayı amaçlar. Bunu da çoğu zaman, tasarladığı gerçeküstü bir yapı özelinde sunar. Ana karakterlerin yanında bu fantastik yapıların öyküsünü de izleriz. Bu öykü, savaşın etkileriyle biçimsel olarak dönüşen yapının öyküsüdür. Yönetmen, çoğunlukla filmin ilk yarısında izleyiciye yapıyı tanıtmayı amaçlar. Yapıya ait mimari özelliklerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak algılanmasını önemli bulan Miyazaki, mimari temsilleri cesurca kullanır. Yönetmen metafizik olay ve mekanları, geleneksel şehir dokusu içerisinde, normal hayat akışında izleyiciye aktarır. Onun animelerinde zıt kavramlar bir aradadır. Soyut ve somut olarak izlerini gördüğümüz bu dualite, mekan ve yapı tasarımlarında da kendisini gösterir. Zamana ve mekana dair kuramsal tanımlamaları Hayao Miyazaki animelerinde bulmak, anime-mimarlık arasındaki etkileşimi anlamak yolunda atılan ilk adımlardandır. Özellikle de Hayao Miyazaki animeleri bu bağlamda sanal laboratuvarlar gibidir. Miyazaki animelerinde ütopik veya distopik mekanların nasıl sunulduğunu anlamak, zaman ve mekanla kurulan ilişkinin mimari aracılığıyla aktarımını ortaya çıkarmak oldukça önemlidir. Seçilen animelerdeki mimari temsil metaforlarının analizi, mimarlık-anime arasındaki ilişkiyi anlamak açısından kıymetlidir. Anime-mimarlık arasındaki etkileşime yönelik çalışmaların sayısı oldukça azdır. Bu çalışma, Miyazaki'nin animelerinde zaman-mekan kavramlarını, mimari temsiller ile nasıl aktardığına dair cevapları aramayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Mimarlık, Hayao Miyazaki, anime, mekan



 


Keywords: