BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Gamze ŞENSOY, Özge KANDEMİR
MEKÂNLARIN TASARIM YOLUYLA TÜKETİMİ: TASARIMDA GÖRSELLİK
 
Endüstrileşme sürecinden bu yana oldukça tartışılan bir konu olan tüketim kavramı günümüzde çeşitli açılımları bünyesinde barındırır hale gelmiştir. Tüketim, özellikle mimarlık ve sosyoloji disiplinlerinin ortak değeri olan toplum ile ilişkisi bağlamında sorgulanmaya başlanmıştır. Baudrillard (2008)’ın tüketim toplumunun var olmak için nesnelere ihtiyaç duyduğu söyleminden hareketle günümüzde soyut-somut varlıkların tüketime açık birer nesne olarak algılanmaya başlandığını söylemek mümkündür. Toplumsal ilişkilerin kurgulandığı mekânın kendisi de giderek bir tüketim nesnesine dönüşmektedir. Tüketimin, Pallasmaa (2011)’nın ifadesiyle onunla ayak uydurabilecek tek duyu olan görmeye yönelmeyi beraberinde getirmesi mekânların görsel olarak da tüketilebilirliğini ortaya koymaktadır. Öyle ki küreselleşen dünyada gösterge ve imajlar giderek önem kazanmış, mekânın insan ile etkileşimi göz ardı edilen bir durum haline gelmiştir. Baudrillard (2002)’ın doğrudan deneyimlenen nesnelerin tüketilemeyeceği görüşü doğrultusunda yalnızca görselliğe indirgenerek insan ile etkileşimi göz ardı edilen mekânın, üretildiği andan itibaren tükenmeye başladığını söylemek mümkün olabilmektedir. Tasarım yolu ile meydana gelen yeni imgeler, yeni bir gerçeklik ortaya koymakta ve mekân, insan ile yaşamsal olarak etkileşime girmeyerek ona yabancı ve onun tarafından tüketilebilen bir tasarım nesnesine dönüşebilmektedir. Bu anlamda mekân tasarımında görselliğin egemen kılınarak diğer duyuların bastırılmasının, mekânı ve insanı birbirine yabancılaşan iki olgu haline getirdiği görülmektedir. Ele alınan çalışma; görsellik-tasarım-tüketim kavramının günümüzdeki ilişkilenme biçimlerinin mekân tasarımı için doğurduğu sonuçları çeşitli disiplinlerden elde edilen veriler ışığında ortaya koymaya ve farkındalık yaratmaya yöneliktir.

Anahtar Kelimeler: Tüketim, Görsellik, Yabancılaşma, Tasarım, Mekân Tasarımı



 


Keywords: