BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Gül SARIDİKMEN
RESSAM HOCA ALİ RIZA'NIN RESİMLERİ IŞIĞINDA ÇEŞME MİMARİSİ TASARIMLARI
 
Üsküdar'ın meşhur ressamlarından Hoca Ali Rıza, Türk resim sanatı tarihi açısından oldukça önemli bir isim olarak, yaşadığı dönemi resimlerinde belgelemiştir. Özellikle gözleme dayalı kent görünümleri, sokak görünümleri ya da doğrudan anıtsal mimarlık örnekleri olarak kent ve mimarlık tasarımları açısından resimleri ayrıcalıklı bir değere sahiptir. 1858'de Üsküdar'da doğan sanatçı, ressam olmasının yanı sıra, eğitimci tavrıyla da pek çok sanatçının yetişmesini sağlamıştır. Açık havada gözleme dayalı olarak İstanbul başta olmak üzere, yaşadığı, gezip gördüğü yerleri resimlerinde belgelemiştir. Sanatçının resimleri arasında, su mimarlığının en önemli örnekleri arasındaki çeşmeler ve sebiller ayrı yere sahiptir. Sokak ya da köy meydanında bir çeşme ya da anıtsal bir çeşme örneği olarak sayısız çeşme resmetmiştir. İstanbul'da Üsküdar başta olmak üzere, Bulgurlu, Acıbadem, Haydarpaşa, Karacaahmet, Kadıköy, Beykoz, Paşabahçe, Eyüp, Fatih, Sultanahmet gibi İstanbul'un hemen hemen her köşesinden çeşme ve sebilleri belgelemiştir. Geçmişten günümüze değişen kent dokusunda da sanatçının resimleri, 1930 öncesi görünümleri açısından ayrıca belgesel değer taşır. Resimlerinde varlığı ispatlanan pek çok çeşme günümüze ulaşmamış ya da değişerek ulaşmıştır. Ayrıca, sanatçının gerçeğe uygun resimleri dışında hayalden çeşme tasarımları da vardır. Bu çalışmada, Hoca Ali Rıza'nın resimleri ışığında, günümüze ulaşmayan ya da değişerek ulaşan çeşmelerin 1930 öncesi durumları, çeşme mimarisi ve tasarımları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çeşme, Hoca Ali Rıza, mimarlık, sebil, tasarım, Türk resmi



 


Keywords: