BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Binnaz VURAL, Gülşen ALTUĞ, A.Cüneyt DİRİ
TARİHİ YAPILARDA KULLANILAN KALKER TAŞI ÜZERİNDE MİKROBİYOLOJİK FAALİYETLERİN İNCELENMESİ: AYASOFYA MÜZESI ÖRNEĞİ
 
Tarihi alanlar ve bu alanlarda yapılmış olan eserlerde çeşitli faktörlerden dolayı bir bozunma süreci yaşanmaktadır. Bu süreci engellemek, yavaşlatmak ya da ilerlemesini durdurmak multidisipliner çalışmaların sonucunda mümkün olabilmektedir. Kültür varlıklarını tehdit eden en büyük sorunlardan biri de mikrobiyolojik bozunmadır. Bu çalışma kapsamında, tarihi eserlerde kullanılan kalker taşı üzerindeki mikrobiyal faaliyetler incelenmiştir. Deneysel çalışmalarla desteklenen bu yayında, Ayasofya Müzesi’ ne ait örnekler üzerinde yapılan çalışmalardan bir kısmı sunulmaktadır. Kalker taşı, likenler, algler, mantarlar ve bakteriler tarafından kolayca istila edilebilen bir taştır. Mikroorganizmalar, biyolojik çözünme ile kalker taşından metabolizmalarının ihtiyacı olan bazı elementleri elde edebilirler. Bu çalışmada, bakterilerin neden olduğu biyolojik çözünme ele alınmaktadır. Aynı zamanda bazı bakterilerin kalsifikasyona neden olduğu da bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Çalışmamızda Ayasofya Müzesi’ ne ait kalker taşı örnekleri üzerinde yapılan bakteriyolojik deneyler referansında bakteri tür çeşitliliği tespit edilmiştir. Ayasofya Müzesi’ nde asitleşmeye neden olan reaksiyon oranları bulunmuştur. Bina yüzeylerinden elde edilen bazı bakterilerin esculin (ESC) pozitif reaksiyon vermesi, bu yüzeylerde bakterilerin siyahlaşmayı arttırıcı rol oynadıklarını göstermiştir. Tarihi yapı yüzeylerinde mikrobiyal korozyonda etkili oldukları düşünülen, asitleşmeye neden olan bakteriyel enzim aktiviteleri yanında, yüzey koruyucu olarak tanımlanan üreaz pozitif bakterilerin olması, yapı yüzeylerinde mikrobiyal bozunmaya yönelik risklerin yanında bakteriyel korunmaya yönelik fırsatların da bir arada olduğunu gösteren veriler sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kalker, biyolojik bozunma, ayrışma. kalsifikasyon, Ayasofya Müzesi



 


Keywords: