BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Elif SAĞIR, Gül Deniz DOKGÖZ
TÜRKİYE’DEKİ CAMİ MİMARİSİNDE TAKLİT SORUNSALI
 
Türkiye’deki kamu yapı stoğu incelendiğinde, en fazla inşa edilen yapı tipolojilerinden bir tanesinin cami yapıları olduğu görülmektedir. Bu üretim pratiği içerisinde göze çarpan en önemli nokta ise cami mimarisinde yenilikçi söylem ve fikirlerin bu yapıların mimarisine yansımamış olmasıdır. Buna koşut olarak da Türkiye’de üretilen cami mimarisi, kendini sürekli tarihselci bir üslupla tekrar ve taklit eden, “tasarımcı” nüansı barındırmayan niteliksiz yapı yığınlarına dönüşmektedir. Cami mimarisinde taklide neden olan ve tasarım anlamında mevcut kurgunun dışına çıkılmasını zorlaştıran taklit öğeleri incelendiğinde mekansal ve biçimsel öğelerin ağırlıkta olduğu görülmektedir. Cami denildiğinde genellikle göz önünde canlanan imge; yapının örtüsünü kaplayan bir kubbe, minare ve alabildiğine geniş bir hacimde ibadet edenlerden oluşmaktadır. İnananlar ya da inanmayanlar İslam dininin ibadethanesini bu kurguda canlandırmaktadır. Kutsal kitaba göre herhangi bir sınırlama veya koşul olmadığı halde ibadethanenin bu şekilde algılanması şüphesiz ki, yıllardır süre gelen mimari üsluptan kaynaklanmaktadır. Bu üslubun insanların hafızalarında yer etmesindeki en önemli etkenler; Osmanlı döneminde yapılmış olan, bir imparatorluğun ifadesini ortaya koyan dini yapılar ve dünyada adını duyurmuş Mimar Sinan’ın cami mimarisine olan katkılarından oluşmaktadır. Günümüzdeki mevcut tipolojiyi ortaya koyan bu yapıların cami mimarisi üzerindeki etkisi taklit öğelerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Oysa ki bu yapılar dönemin bir ifadesi ile teknolojinin gerektirdiklerinin harmanlanmasının sonuçlarıdır. Türkiye’deki cami mimarisinin mevcut bir kurguyla özdeşleştirilmesi sorunundan yola çıkarak bazı kalıp ve biçimlerin dışına çıkılamaması durumu, bu duruma neden olan “taklit” kavramı ile birlikte ele alınması cami mimarisi özelinde yenilikçi yaklaşımların önünü açacaktır.

Anahtar Kelimeler: Cami Mimarisi, Mimaride Taklit, Tasarım Problemleri



 


Keywords: