SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Keziban SELUK
 


Keywords:



DOU KARADENZ BLGESݒNDE DOKUMACILIK VE GENEL ZELLKLER
 
Dokuma, tarih ncesi dnemlerden beri kltrlerle birlikte var olan ve srekli geliim gsteren bir sanattr. Toplumlarn geliim, kltr, inan, gelenek, yaam tarz, duygu ve dncelerini yanstrlar. Dokumalarda kullanlan bitkisel, hayvansal motifler, semboller, gkyz ile ilgili motifler ve yazlar, bugn bizim iin kltrleri anlatan vesikalardr. almann konusunu Dou Karadeniz Blgesinde gnlk hayatta blge insannn ihtiyalarn karlamak zere kullanlan ve geleneksel el sanatlarndan olan dokumalar oluturmaktadr. Blgede yaplan alan aratrmalarnda tespit edilen havl, havsz kirkitli dokumalar ve kuma dokumalar kullanm amac, malzeme, renk, dokuma teknii, kompozisyon zellikleri asndan incelenmitir. Alan aratrmalar iin yaplan seyahatler Artvin, Bayburt, Giresun, Gmhane, Rize ve Trabzonun dokuma yaplan merkez ile ve kylerine gerekletirilmi, tespit edilen dokumalar incelenmitir. Yaplan alan aratrmas sonucunda blgede geleneksel dokumalarn gemiten gnmze kadar devam ettii, ancak teknolojinin getirdii yenilikler karsnda daha az dokunduu grlmektedir. Artvin ve Bayburtta havl, havsz kirkitli dokuma ve kuma dokumalar, Giresun, Gmhane, Rize ve Trabzonda ise havsz kirkitli dokumalarla kuma dokumalarn yapld tespit edilmitir. Havl ve havsz kirkitli dokumalarda yn ve pamuk iplii, kuma dokumalarda kenevir, pamuk, yn ve az miktarda ipein kullanld grlmektedir. Yn ipliklerde erken tarihli rneklerde doal boyalar bulunurken son dnemde yaplan dokumalarda kimyasal boyalarla boyal ipliklerin kullanld yre insan tarafndan ifade edilmitir. Dokumalarda kaml, germe, sarma ve al tezgh ad verilen tezgahlardan faydalanlmaktadr. Blgede yaplan alma sonunda Artvin ve Bayburtta tespit edilen hal ve kirkitli havsz dokumalarda daha fazla motif ve kompozisyon zenginliinin olduu gzlenmitir. Dokuma teknii olarak kumalarda genellikle bezaya dokumann kullanld, desenlerinin genellikle kuma tezgh zerindeyken yapld grlmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dokumaclk, Kirkitli dokumalar, Mekikli dokumalar, Malzeme, Teknik, Kompozisyon, Motif