SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Emine TILI, Bilge ARMATLI KROLU
 


Keywords:



KENTSEL DNM UYGULAMALARININ STRATEJK PLANLAMA YAKLAIMI LE ELE ALINMASININ NEM
 
Kentsel dnm, kentin fiziksel, ekonomik ve sosyal adan sorunlar barndran ksmlarnn yenilenmesi olarak ifade edilebilir. Trkiyede son yllarda kentsel dnmn kentler zerindeki etkisinin hzla artt grlmektedir. Yzlm eitlilik gsteren alan bazl kentsel dnm uygulamalarnn yannda, bina leindeki kentsel dnm faaliyetlerin says da yadsnamayacak kadar fazladr. Uygulama leindeki bu eitliliin yan sra, farkl kanunlara dayanan kentsel dnm uygulamalar grlmektedir. Meri mevzuata gre gnmzde kentsel dnm uygulamalarnn dayana olan temel kanundan bahsetmek mmkndr. Bunlardan ilki, 2012 ylnda yrrle giren, 6306 sayl Afet Riski Altndaki Alanlarn Dntrlmesi Hakknda Kanun kapsamndaki riskli alan, rezerv yap alan ve riskli yaplara ilikin uygulamalardr. kincisi, 5366 sayl Ypranan Tarihi ve Kltrel Tanmaz Varlklarn Yenilenerek Korunmas ve Yaatlarak Kullanlmas Hakknda Kanun kapsamnda korunacak alanlarda belirlenen yenileme alanlarnda yrtlen faaliyetlerdir. ncs ise, 5393 sayl Belediye Kanununun 73nc maddesi uyarnca belediyelerce yrtlen kentsel dnm geliim proje alanlarndaki faaliyetlerdir. Tm bu uygulamalar ile kentin eskiyen ksmlarnn yenilenmesi hz kazanrken; kentlere yaplan paracl mdahaleler art gstermitir. Farkl kurumlar farkl kanunlar ile kentsel dnm projeleri yrtlrken kentin genelinde meydana gelecek; kentin altyaps, grnm, ekonomik, evresel ve sosyal koullarndaki etki ounlukla gz ard edilmektedir. Oysa, kentlerin marka deerinin arttrlmas ve kentsel srdrlebilirliin salanmas iin kentlerdeki yatrm ile uygulamalarn btncl bir bak asyla ynetilmesi gerekmektedir. evre, ehircilik ve lkim Deiiklii Bakanlnca, 2019 ylnda, Kentsel Dnm Strateji Belgesi Hazrlamasna likin lke ve Esaslar isimli klavuz yaynlanmtr. Bu klavuz ile, Bakanlk kentin genel ereveden tantlmasn, kentteki potansiyel kentsel dnm alanlarnn tanmlanmasn, daha sonra bu potansiyel kentsel dnm alanlarnn kendi ierisinde sralanarak nceliklendirilmesini beklemektedir. Ayrca, yine bu klavuza gre, nerilen potansiyel kentsel dnm alanlarnn dnmne ilikin finansal ve teknik analizlere dayandrlarak, dnm almalarnn nasl yrtleceinin kabaca anlatlmas beklenmektedir. Grld zere, merkezi ynetim kentlerin kentsel dnm strateji belgesinin hazrlanmasn isterken kentlerdeki kentsel dnm mdahalelerinin btnlk iinde ele alnmasn hedeflemektedir. Dier taraftan, genellikle mevcut kullanclar olan ve mlkiyet deseni hisseli olan kentsel dnm alanlarnda hak sahipleri ile uzlalmas, yani katlm srelerinin ynetilmesi ok byk bir nem arz etmektedir. Dolaysyla, gnmzde yrtlen kentsel dnm uygulamalarnda; btncl, esnek, yere zg, rekabeti, katlm ve izleme sreleri gl bir planlama yaklamna ihtiya duyulduu grlmektedir. Tm bu gereksinimleri yerine getirebilecek en uygun planlama yaklam ise stratejik planlamadr. nk, stratejik planlama yaklam, sorunlar derinlemesine analiz ederken ve zm retirken btncl bak asyla ve gl katlm sreleri ile ynetilmektedir. Bu ekilde, halk ile uzlama oranlarnn art gstermesi ile planlarn benimsenmesi ve plann uygulanabilirlii kolaylamaktadr. Ayrca, esnek zmler reten stratejik planlama ile kt zerindeki kararlarn zaman iinde gzden geirilerek revize edilmesi imkan salamaktadr. Bylelikle, lei byyen alan bazl kentsel dnm uygulamalar bata olmak zere, kentin geneline ilikin alnan kararlarn kesin ve deitirilemez kararlar yerine ihtiyalara hzla cevap verebilen esnek kararlara dnmesi salanabilecektir. Nitekim, kentsel dnm alanlarndaki uygulama srecinde yaayan bir planlama anlayyla, en verimli ve uygulanabilir kararlarn alnmas olduka nemlidir. Sonu olarak bu almada, genellikle ehir merkezinde yer alan kentsel dnm alanlar yenilenirken; kentin marka deerinin artrlmas ve ekonomik, sosyal ve evresel srdrlebilirliin salanmasnn stratejik planlama anlay ile mmkn klnabilecei deerlendirilmitir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Dnm, Stratejik Planlama, Srdrlebilir Kentleme